محرم

در آستانهٔ محرم، عاشورا از زاویه‌ای عبرت‌آموز دیده می‌شود: چگونه با وجود بعثت، وحی، هجرت، جهاد و سال‌ها همنشینی با پیامبر، در جبههٔ مقابل امام حسین(ع) چنان سبعیت، قساوت و بی‌رحمی آشکار شد که سر بریدن، آتش زدن خیمه‌ها، بستن آب و اسارت را برای خود مجاز شمردند و حتی آن را راهی به ثواب پنداشتند. این صحنه نشان می‌دهد که در انسان طبیعت‌های نهفته‌ای هست که ممکن است زیر تأثیر شهوت، قدرت، مال یا شرایط خاص بیدار شود؛ همان ماری که در سرما خفته است و در گرما جان می‌گیرد. شنیدن وحی و انجام عبادت و مجاهدت، اگر به تطهیر باطن نینجامد، ریشه‌های تاریک را از میان نمی‌برد. کربلا فقط حادثه‌ای تاریخی و محل مرثیه نیست، بلکه آینه‌ای است برای سنجش جایگاه خود: یک سو اوج پاکی و وفاداری، و سوی دیگر اسفلِ سافلین. از همین‌جاست که بیزاری از ظلم و لعنِ آن، اعلام فاصله گرفتن از این خوی‌های درنده و تلاشی برای مراقبت دائمی از نفس معنا پیدا می‌کند.